Filter op:   | Toon alles
Interview

Help, de selectie komt eraan!

Over de nieuwe selectieprocedure voor de huisartsopleiding zijn veel vragen. Margit Vermeulen, huisarts np en manager onderzoek en ontwikkeling bij Huisartsopleiding Utrecht, is dé expert die ze kan beantwoorden. Ze deed promotieonderzoek naar de oude selectieprocedure en nieuwe instrumenten. Ook is ze lid van de Commissie Uitvoering Selectie van Huisartsopleiding Nederland, die het nieuwe selectiesysteem invoert en begeleidt.

 

1 Waarom was er een nieuw systeem nodig?

"Het oude systeem was onevenwichtig. Er was wel een landelijk selectiereglement, maar de uitvoering werd lokaal ingevuld. Instituten hielden er eigen normen op na, die vooral afhankelijk waren van het aantal kandidaten en het aantal plaatsen. Op populaire plekken zoals de Randstad zijn er veel kandidaten, en werden er voorheen dus ook veel afgewezen. Zonde van het talent! In de uithoeken van land zijn er te weinig huisartsen, en opleidingsplekken werden daar niet altijd ingevuld. Dat daar wél wordt opgeleid is belangrijk omdat aios vaak na hun opleiding in die regio blijven werken. Bovendien hebben wij ook de maatschappelijke verantwoordelijkheid om alle opleidingsplaatsen te vullen."

  

2 Nieuw is de toewijzing van opleidingsplaatsen. Hoe werkt dat precies?

"Eerst selecteren we wie geschikt is en wie niet. Daarna wijzen we opleidingsplekken toe aan de geschikte kandidaten. Dat doen we met het plaatsingssysteem, onder toezicht van een notaris. Je kunt de kans op een plek vergroten door zoveel mogelijk voorkeuren op te geven. De toewijzing van opleidingsplaatsen gebeurt dus landelijk.

 

3 Niet nieuw, maar nog niet zo bekend is STARR. Wat is dat en waarom is daarvoor gekozen?

"STARR staat voor: Situatie Taak Actie Resultaat Reflectie. Het is een gespreksmethode om competenties te beoordelen door gestructureerd en gericht te vragen naar gedrag in concrete praktijksituaties. Vroeger gingen we vooral in op motivatie en de vraag hoe je jezelf in de toekomst ziet als huisarts. Dat idee is veranderd; nu gaat het om het beoordelen van competenties omdat we dat in de opleiding ook doen. Immers, je bent al arts, dus je hebt al competenties. De vraag is alleen: heb je de competenties die nodig zijn voor de huisartsopleiding?”

 

4 Hoe kun je je het beste voorbereiden op de STARR-interviews?

"Denk van tevoren na over situaties waarin je een bepaalde competentie hebt laten zien. Vergelijk die met de lijst van competenties. We beoordelen in elk interview drie van deze competenties. De exacte vragen geef ik hier niet weg, maar je kunt denken aan vragen als: wat was de situatie, met wie werkte je samen, wat was jouw taak precies? Of: wat werd je geacht te doen? Het gaat niet om algemeenheden of de patiënt, maar om jouw gedrag op dat moment. Je schetst een beeld. 'Filmisch vertellen' noem ik dat."

  

5 Mag je ook een voorbeeld geven waarin iets niet zo goed liep?

"Ja, zeker. We hebben de R van 'reflectie' toegevoegd: hoe kijk je terug op de situatie? Het is namelijk op zich niet erg als iets niet goed is gelopen. Wél belangrijk is dat je zelf ziet wat er mis ging én hoe je het daarna anders hebt aangepakt. Laat dat bij voorkeur ook zien aan de hand van nog een praktijkvoorbeeld."

  

6 En een voorbeeld dat niet uit de medische praktijk komt, mag dat ook?

"Ja, dat mag ook. Als je vrijwilligerswerk coördineert of hockeycoach bent heb je vast ook een mooi voorbeeld van samenwerking. Het enige wat je niet moet doen is, is voorbeelden verzinnen. Daar prikken we vrijwel altijd doorheen."

 

7 Waar letten de interviewers nog meer op tijdens het STARR-interview?

"De interviewers letten ook op hoe de communicatie tussen kandidaat en interviewer verloopt. Krijgen ze een duidelijk antwoord op de vraag? Toont iemand bijvoorbeeld empathie, maakt hij oogcontact, draagt hij informatie goed over, kan hij hoofd- en bijzaken onderscheiden? Die communicatievaardigheden heb je als huisarts ook nodig."

  

8 Hoe gaan de interviewers om met heel zenuwachtige kandidaten?

"We stellen mensen op hun gemak. Als we zien dat iemand heel nerveus is, praten we daar even over. Dat is vaak al voldoende. Ook leggen we goed uit wat er in het gesprek gaat gebeuren. Daarnaast krijgen we vaak te horen dat mensen het prettig vinden dat er twee interviews zijn, met een pauze ertussen. Ging het eerste interview niet zo goed, dan heb je altijd het tweede gesprek nog."

 

9 Maakt het uit met wie en waar je de STARR-gesprekken voert?

"De gesprekken worden gevoerd door stafleden van de huisartsopleidingen, opleiders en aios. Altijd in duo's. Ze zijn opgeleid in de STARR-methode en volgen elk jaar een opfriscursus. De plaats maakt niet uit. Als Utrecht je eerste keus is, kun je ook een gesprek in Rotterdam hebben. We proberen het gesprek wel te plannen op de plek van je eerste voorkeur. Maar dat kan niet altijd."

 

10 Heb je werkervaring nodig om door de selectie te komen?

"Dat is beslist geen vereiste! Wel is het makkelijker praktijkvoorbeelden te geven als je werkervaring hebt opgedaan. Het hoeft niet per se medische ervaring te zijn. En omgekeerd is niet alle medische ervaring behulpzaam. Als coassistent bijvoorbeeld ben je niet eindverantwoordelijk, dan kunnen jouw  praktijkvoorbeelden soms niet voldoende overtuigen."

  

11 Wordt er strenger geselecteerd als er veel sollicitanten zijn?

En hoe zit dat met de scores, maak je meer kans als je hoger scoort? "Nee, er wordt niet strenger geselecteerd bij meer sollicitanten. Aan het eind van de dag bespreken we alle kandidaten na met de vier interviewers. Daarin gaat het vooral om de onderbouwing van de scores. Als alle vier interviewers van mening zijn dat een kandidaat voldoende beschikt over de benodigde competenties, is het duidelijk. Maar als ze het niet eens zijn, discussiëren we erover. Er zijn allerlei scenario's mogelijk. Als iemand bijvoorbeeld vrij goed scoort maar één belangrijke competentie mist, kunnen we hem toch afwijzen. Daarnaast telt ook de uitslag van de LHK mee. Als die twijfelachtig is en er is ook twijfel over de competenties, dan is afwijzing een reële optie. We ‘ranken’ kandidaten niet op grond van hun score. We kijken alleen of je geschikt bent of ongeschikt."

  

12 Hoeveel sollicitanten zijn er en hoeveel daarvan worden er afgewezen?

"De aantallen verschillen per ronde. Duidelijk is dat er de laatste jaren per ronde meer sollicitanten zijn dan opleidingsplaatsen. In de praktijk zien we een afwijzingspercentage tussen de 20 en 25 procent, op de combinatie van LHK en STARR-interviews. Het gaat vooral om degenen die tekortschieten in een of meer competenties. Een heel klein percentage valt direct na de LHK af. Die kandidaten krijgen geen uitnodiging voor de STARR-interviews, behalve als die al gepland waren."

 

13 Krijg je feedback als je wordt afgewezen?

“Ja. Als je wordt afgewezen op basis van de LHK of het STARR-interview, krijg je schriftelijk feedback via Huisartsopleiding Nederland. Wil je daarnaast nog een mondelinge toelichting, dan moet je contact opnemen met het instituut waar je het STARR-interview hebt gehad. Mocht je nog eens willen solliciteren voor de huisartsopleiding, dan moet je in je brief reflecteren op de reden van je afwijzing en beschrijven wat je hieraan gedaan hebt. Word je afgewezen op je brief, dan is feedback krijgen niet mogelijk.”

 

14 Heb je nog tips voor mensen die werkervaring willen opdoen ter voorbereiding op de huisartsopleiding?

"Ja: blijf niet twee of drie jaar op dezelfde plek. De leercurve in een nieuwe werkomgeving is het eerste halfjaar het hoogst en vlakt daarna af. Dus kun je na acht, negen maanden beter een andere werkplek kiezen. Bijvoorbeeld eerst SEH, dan psychiatrie. Het pleit voor je als je een vakgebied kiest waar voor jou de grootste uitdaging ligt. Ben je bang voor psychiatrie, doe dan juist daar ervaring op. Omgekeerd val je door de mand als je drie jaar op cardiologie hebt gewerkt en dan zegt: ik heb altijd al huisarts willen worden. Dat moet je dan wel goed kunnen uitleggen in je sollicitatiebrief."

 

   

Interview: Eveline Bets (www.tekstvanbets.nl)
en-jij-nieuw.png
Heb je vragen over de opleiding of het beroep? Laat het weten, wij nemen contact met je op.  lees meer >