Column

Is er ook een dokter aan boord?

Hoe leuk het vak ook is, ieder mens heeft soms vakantie nodig. Ik ben daarop geen uitzondering. Dus zat ik, een tikje uitgeblust na een jaar hard werken, in het vliegtuig naar Nieuw-Zeeland.

 

Mijn groepsgenoten hadden me nog gekscherend gewaarschuwd: ook in het vliegtuig kunnen ze je nog om medische hulp vragen! Maar hoe zit dat eigenlijk? Heb je als dokter, als aios in dit geval, de plicht om medische hulp te verlenen in een vliegtuig? Hoe dan? Ik zie mezelf nog geen spanningspneumothorax verhelpen met 'n kledinghanger. Of een infarct behandelen met whisky als bloedverdunner. En wie is er eigenlijk verantwoordelijk?

 

Medical Kit

Ik heb me er maar 'es in verdiept. Wat feitjes: slechts bij één op de elfduizend passagiers is er sprake van een medische spoedsituatie. En je staat gelukkig als arts aan boord niet met lege handen. Op iedere intercontinentale vlucht gaat een 'Medical Kit' mee. Zoiets als onze visitetas. Gevuld met standaardmedicatie, een bevallingsset, draagbare zuurstofflessen, een defibrillator en een digitale bloeddrukmeter. Ook zijn er in elk vliegtuig bodybags aanwezig. Want één tot twee keer per jaar overlijdt er een passagier in de lucht. Is de nood aan de man, dan is het cabinepersoneel de eerste schakel in de hulpverlening. Een arts is echter verplicht hulp te verlenen als het cabinepersoneel daarom vraagt. Meestal gaat het om patiënten met gastro-intestinale klachten. Op twee staan cardiale klachten (pijn op de borst). Loos alarm blijkt nog wel eens voor te komen - een diagnose stellen in de lucht is lastiger dan op de grond. Er zijn voorbeelden waarbij een niet- aanspreekbare, grauwe patiënt de diagnose hartinfarct kreeg – maar in ziekenhuis bleek dat de patiënt in diepe slaap verkeerde. Of de Chinese passagier met een nare hoest in de hoogtijdagen van SARS. Nadat alle voorzorgsmaatregelen waren genomen en het toestel een noodlanding had gemaakt, bleek het te gaan om een ‘gewone’ rokershoest.

 

Slaap

Nee, geneeskunde bedrijven in de lucht lijkt mij nog zo gemakkelijk niet. Spoedeisende situaties kunnen grote gevolgen hebben voor velen en als arts moet je zeker zijn van je diagnose om een medische misser te voorkomen. Gelukkig komen er weinig tuchtzaken voort uit medische casuïstiek in de lucht. In de Verenigde Staten bestaan zelfs de ‘Good Samitaran Laws’ die de arts beschermen in een medische noodsituatie. Zelf kon ik aanvankelijk de rust nog niet echt vinden in het vliegtuig. Om toch de slaap te kunnen vatten, zocht ik mijn heil in melatonine (volgens een recente presentatie van een PICO zou dit de klachten van een jetlag verminderen..). En ja, al snel zonk ik in een diepe slaap om aan de andere kant van de wereld wakker te worden: Auckland!

 

Een medische spoedsituatie had zich aan boord niet voorgedaan. Onze reis kon nu echt beginnen! Vier weken lang geen spreekuur, geen visites en geen dienst. Alleen ik, mijn wederhelft en onze camper. Dacht ik. Maar een dokter heeft blijkbaar nooit echt vakantie…

 

To be continued

 

column van Henriëtte Koerts, tweede jaars aios, april 2014

Heb jij vragen over de opleiding of het beroep?

Laat het weten, wij nemen contact met je op