Column

Bemoeizorg

Roken. Het is en blijft lastig. In de collegebanken wordt het de geneeskundestudenten al met de paplepel ingegoten: roken is slecht. Tal van voorbeelden zijn bekend: roken verhoogt het risico op COPD, longkanker, hart- en vaatziekten, etc.

 

Als huisarts vind je het belangrijk patiënten te wijzen op dit soort gevaren om erger te voorkomen. 'Preventieve geneeskunde' wordt het ook wel genoemd. Maar willen pariënten dit wel altijd horen? Zitten ze te wachten op de goedbedoelde adviezen van de huisarts? En hebben deze adviezen ook het gewenste effect, namelijk dat de patiënt ook echt stopt met roken? Waar ligt de grens van deze goedbedoelde adviezen? Roken is immers niet de enige slechte leefgewoonte. 

 

Het wordt nog een graadje erger wanneer mensen in je omgeving er 'slechte' leefgewoonten op nahouden. Zeg je daar dan wat van, om je gelifden te beschermen? Of houd je afstand en ben je even niet de dokter, maar gewoon dochter of vriendin? Bovendien ben je als dokter zelf ook niet vrij van 'zonden'. Sterker nog, een recent nieuwsbericht vermeldde dat maar liefst 1 op de 8 Belgische huisartsen een alcoholprobleem heeft. Daar gaat je voorbeeldfunctie. 

 

Mijn wederhelft rookt. Als je het hem zelf vraagt, zal hij zeggen dat hij bijna niet rookt, nou ja op dat ene sigaretje bij dat biertje dan. Heel begrijpelijk; het is gezellig en bij een biertje hoort een sigaret en een sigaret worden er twee totdat er een pakje weggepaft is. Mijn verantwoordelijkheid? Nee. Maar toch, stel dat hij er ziek van wordt...

 

De praktijkondersteuner heeft heel mooie foldertjes over stoppen met roken. Op slimme wijze wordt geprobeerd een roker te motiveren om te stoppen. Bijvoorbeeld door te laten zien hoeveel geld je bespaart als je stopt met sigaretten kopen. Dacht ik nu even slim te zijn, door een stapeltje aantal van deze foldertjes mee te nemen naar huis en deze heel toevallig op tafel neer te leggen. Op deze manier ben ik niet de bemoeizuchtige, bezorgde dokter-vriendin, maar probeer ik toch mijn wederhelft ertoe aan te zetten te stoppen. Dacht ik. Maar hij had nauwelijks aandacht voor de folders. En voor de sigaret des te meer…

 

Verandering van leefgewoonten kun je niet forceren. In de opleiding leren we het advies te doseren. Begin met benoemen van de gevaren, bespreek wat de praktijk aan ondersteuning kan bieden en bied zo nodig een vervolgconsult aan. Laat het vervolgens rusten. Als de patiënt het wil, kun je er later op terugkomen. De rokers worden volgens de richtlijn onderverdeeld in 'gemotiveerd - overweger- ongemotiveerd'.

 

Ik plaats mijn wederhelft nog maar even niet in een kolom. Hoe graag ik als dokter en vriendin ook zou willen, je kunt niet alle gevaren en risico's in de hand hebben.

 

Het is weekend. Ik schenk mezelf nog een glaasje in.

 

column van Henriëtte Koerts, tweede jaars aios, juni 2015

Heb jij vragen over de opleiding of het beroep?

Laat het weten, wij nemen contact met je op